Ai i cili vendoset i pari ne liste eshte gjithmone shendeti. Shpeshhere kur perballemi me probleme te vogla a te medha ne jeten e perditshme, kerkojme se pari te jemi te shendetshem. Se shendeti fizik e mendor eshte ai qe e ben te plote trupin e njer-

iut e vete jeten. Sigurisht, semundjet mund te kurohen ne spitale e klinika mjekesore, por, nese do ishte e mundur, parandalimi eshte rruga me e sigurt per nje jete te gjate e te shendetshme. Por dhe ne ato raste kur dikush eshte prekur nga nje semundje e caktuar, ekzistojne procedura te thjeshta qe mund te ndiqen ne kushtet e shtepise, te cilat ndihmojne ne mos perkeqesimin e gjendjes. Çelesi eshte gjithnje tek informacioni. Specialistet e shendetesise angleze kane deklaruar se 35 per qind e semundjeve ne trupin e njeriut shfaqen nga mungesa e njohurive. Jo pak here eshte vertetuar se jane vete njerezit ata qe i demton kolesterolin, qe krijojne probleme me mushkerite, qe acarojne funksionimin e melçise apo qe nuk kujdesen aq sa duhet per mireqenien organike. Pikerisht per kete arsye, gazeta “Tirana Observer” boton ne suplementin e sotem keshillat me te fundit nga mjeket angleze si te parandalojme semundjet ne shekullin e XXI. Ne shume raste keshillat vlejne per te evituar shfaqjen e n-

je semundjeje te caktuar dhe ne raste te tjera per ta kuruar ate. Keshtu ju mund te lexoni ne kete suplement rekomandime te mjekeve per semundjet kardiake, ato te veshkave, melçise, stomakut, pankreasit, te lekures, obezitetin, keshilla per kancerin dhe evitimin e tij. Keshillat e permbledhura ne numrin e sotem lidhen kryesisht me menyren tone te te ushqyerit per te parandaluar e luftuar semundjet qe shqetesojne sot njerezit, si duhet te veprojme, si dhe zakonet e perditshmerise qe nje njeri nuk duhet t’i harroje asnjehere. Obeziteti, diabeti, semundjet e zemres, forma te ndryshme tumorale, etj; shpesh si shkak kryesor kane nje regjim ushqimor dhe nje ushqim te papershtatshem. Por jo vetem kaq. Mjaft prej tyre mund te arrinin te parandaloheshin fale nje ushqyerje te shendetshme dhe te ekuilibruar. Nderkohe, shkenca ka arritur, fale studimeve te ndryshme, qe te tregoje se mjekimi nepermjet ushqyerjes se pershtatshme (terapia mjekesore popullore) permireson cilesine e jetes dhe kursen shpenzime per kujdesin mjekesor. Por çfare eshte nje ushqyerje e pershtatshme dhe e ekuilibruar? Te gjitha keto sqarohen ne suplementin e fundjaves ne “Tirana Observer”, me receta te dobishme per te siguruar shendet dhe jetegjatesi. Mund te merrni pergjigje per shume nga pyetjet qe çdokujt mund t’i lindin ne jeten e perditshme, siç jane roli dhe funksioni i yndyrnave, proteinave, vitaminave, çfare eshte nje diete e shendetshme, dhe per shume elemente te tjera te rendesishme qe perbejne ate qe quhet nje ushqyerje e shendetshme. Dieta eshte menyra e vetme per t’i lene te pushojne organet jetesore dhe per t’i ndihmuar ato te funksionojne sa me mire, duke shmangur problemet e ndryshme shendetesore. Ështe e nevojshme te mesohet nje teknike sa me e pershtatshme per nje diete efikase dhe pa rreziqe, si edhe “sekrete” te tjera per nje shendet te mire. Cilat jane ushqimet qe kurojne anemine, frutat e perimet e dobishme per organizmin. Ndersa me poshte, radhiten keshilla dhe receta me bime e ushqime, te cilat jane te njohura per efektet e tyre kunder te gjitha semundjeve me te shpeshta qe rrezikojne organizmin e njeriut. Keto e shume te tjera ne nje suplement prej pese faqesh, nje strategji e vertete per nje jete te shendetshme.
ASTMA
Ndihma e eksperteve kunder astmes
- Keshillohet te pihen sa me shume çajra me perzierje bimore, te nxehte, pasi ato ndihmojne ne largimin e kolles. Keshillohet uji me mjalte dhe limon, ndihmon ne zbutjen e fytit. Keshillohet mbajtja prane e 1 gote uji, lehteson kollen, nese kollitesh gjate nates.
- Duhet te shmanget pirja e cigares per sa kohe qe te semuret kane kolle, pirja e perkeqeson me teper shendetin. Keshillohet te mos perdoren ushqime, si veze, qumesht qe
shkaktojne astme.
-Evitoni jetesen ne ambiente te lageshta. Evitoni jetesen ne ambiente me duhanpires. Evitoni jetesen ne qytete te ndotura.
- Mos qendroni per shume kohe ne dush, as ne dimer e as ne vere. Beni masazhe me vaj ulliri dhe raki ne te gjithe trupin. Frekuentoni sa me shume plazhin dhe ambientet me diell.
TUMORI I TRURIT
Si t’i shmangim komplikimet
- Kompresimi me uje te ftohte mund te shkaktoje demtime te perhershme ne indet e trurit. Mos e provoni. Shumica e simptomave te behet me mire kur tumorin eshte hequr, por ndonjehere nuk ka deme te pakthyeshme.
- Demtim i trurit shkaktohet edhe gjate shfaqjes se simptomave te tilla nese i semuri nuk i pershtatet gjendjes.
- Ekzistojne rreziqet e natyrshme ne trajtimin, qofte nga nje operacion ose nga medikamentet.
TURBEKULOZI
Keshilla per parandalimin e tuberkulozit
-Ështe e keshillueshme nje ajrosje e vazhdueshme si dhe filtrim i ajrit. Ështe mire qe te dilet vazhdimisht per te marre ajer te paster ne zonat qe nuk kane ndotje te ajrit.
- Po ashtu edhe ne shtepine tuaj nuk duhet te hyje ajer i papaster, ndaj duhet te merrni masa per ta filtruar ate.
- Nese nje person mendohet se ka qene ne kontakt me nje person tjeter qe eshte me tuberkuloz, duhet t’i jepet menjehere antibiotiku parandalues. Po ashtu personat e infektuar duhet te qendrojne ne vende te izoluara dhe te marrin kure te menjehershme.
- Secili duhet t’i kushtoje rendesi mbrojtjes personale. Nese e dini qe do te jeni ne kontakt me nje person qe eshte i infektuar me tuberkuloz, duhet te vishni nje respirator personal, si dhe duhet te jeni sa me shume higjienike.
ALERGJIA
Si te evitojme alergjite
- Alergjiket duhet te mos konsumojne kikiriket, qumeshtin, vezet, grurin, sojen. Nuk duhet te konsumojne ato ushqime me perberje vajore si arrat dhe bajamet.
- Edhe ne rastet kur behet fjale per puthje, keshillohet qe partneret te lajne dhembet dhe fytyren nese ata kane ngrene nje ushqim qe shkakton alergji tek partneret.
- Mos perdorni ne rroba detergjente aromatike.
Qendroni larg vendeve te lulezuara gjate stines se pranveres dhe vjeshtes. Mos perdorni facolete, letra higjienike apo letra duarsh me permbajte aromatike.
KOLESTEROLI
Keshilla per te ulur kolesterolin
- Per te ulur perqindjen e larte te kolesterolit nuk duhet te pini cigare dhe nese pini, mundoheni ta ulni numrin e tyre deri sa ta ndaloni krejtesisht.
- Merruni me ushtrime fizike ne menyre te rregullt. Mbani nje peshe ideale (pesha ideale eshte ajo qe keni pasur kur keni qene 25 vjeç). Favorizoni me teper konsumin e peshkut se sa te mishit.
- Perdorni me shume vajin e ullirit se sa gjalpin ne pergatitjen e vakteve.
- Kujdes me embelsirat e ndryshme, sepse behen gjithnje me shume veze, po ashtu duhet te largoni nga ushqimet tuaja gjalpin, djathin, sallamet e ndryshme.
OBEZITETI
Si te mposhtini mbipeshen
- Duhet te levizni duke caktuar kohe per aktivitete çdo dite. Planifikoni te kaloni 5-10 minuta relaks çdo mengjes.
- Zgjidhni ushqimin cilesor, duke i dhene organizmit gjithçka per te cilen ai ka nevoje. Yndyrat dhe sheqernat kane shije te mire dhe ju nevojitet nje mase e caktuar e tyre çdo dite.
- Balanconi dieten tuaj, te gjitha ushqimet mund t’i vendosim ne diete te shendetshme. Planifikoni nje meny te shumellojshme gjate dites. Mundohuni te jeni korrekte me ushqimin, hani nga te gjitha llojet, por me kufi.
PERDHESI
Si te shmangni perdhesin
- Ështe e nevojshme te kontaktoni me mjekun per te marre hapa te metejshme per te parandaluar sulmet e perdhesit. Qellimi eshte qe te kontrolloje nivelet e urines acidit ne gjak. Ju mund te beni kete duke shmangur ushqimit te pasura me nje grup te quajtur kimikateve purines, kjo perfshin ushqime te konservuara, vaj peshku, mish pule, etj. Si dhe shmangia e tepruar te alkoolit ne konsum.
- Keshillohet pirja sa me shume e ujit dhe lengjeve te ndryshme per te lehtesuar nxjerrjen e acidit urik nga trupi. Duhet pasur parasysh se, nese vuajme nga semundjet e zemres, duhet te keshillohemi me mjekun per sasine e lengjeve qe konsumojme.
- Renia ne peshe eshte e rendesishme per te pakesuar rrezikun e shfaqjes se semundjes. Sasia e proteinave ne ushqim ndikon ne nje fare menyre ne sasine e acidit urik ne gjak. Por edhe nje diete koncize nuk mund te sjelle uljen e acidit urik ne gjak ne te njejten menyre si mjekimi.
OSTEOPOROZA
Keshilla per te luftuar semundjen
- Per te luftuar shfaqjen e osteoporozes eshte e nevojshme ajo qe hame. Per kete duhet te ndiqet nje diete ushqyese e balancuar me nje perberje kalorike, te pershtatshme me nevojat fiziologjike te individit.
- Dieta duhet te permbaje nje gram proteinash per çdo kile te organizmit tone. Duhet te permbaje nje perberje te duhur yndyrash dhe karbohidratesh qe nuk duhen te jene me teper se 55-60% te kalorive totale. Po qe duhen marre çdo dite. Po ashtu rekomandohen sasi te larta kalciumi, potasi, magnezi dhe sasi te pakta sode.
- Vitamina D eshte nga ana tjeter nje perberes i rendesishem per asimilimin e kalciumit dhe per kete duhet marre me diete apo me tableta.
- Perveç kesaj vitaminat: A, C, E, K dhe minerale te tjera si fosfori, fluori, hekuri, zinku dhe bori jane te nevojshem per nje metabolizem normal te kockave dhe mund te merren fale nje ushqyerjeje te larmishme dhe korrekte. Se fundmi rekomandohet eliminimi i alkoolit, kafeines dhe pijeve te gazuara. Keto te fundit duket se e rrisin me shume riskun per fraktura te grate qe i konsumojne.
MAJASELLI
Keshilla per personat qe kane probleme
- Ne te gjitha rastet me majasell keshillohet qe te perdoren krundet e grurit ne supe apo ne gjelle, tri here ne dite. Krundet nuk duhet te pervelohen, por te hidhen atehere kur serviret ushqimi ne tryezen e ngrenies.
- Krundet e grurit duhet te zevendesojne melmesat e tjera qe jane shume te demshme per hemorroidet. Melmesa me perberje te barishteve natyrore qe pergatitet e bluar, ka hekur dhe e permireson shendetin e te semureve.
-Perdorimi i kesaj melmese krijon lirimin e kapsllekut. Melmesa e tille nuk duhet te pervelohet, por te qitet ne supe apo ne gjelle ashtu e “gjalle” te perzihet dhe te hahet. Ngrenia e nje molle te embel para ushqimit liron zbrazjen e zorreve.
-Ata qe kane probleme ne zorre duhet te pine rregullisht tri here ne dite nga nje gote leng molle para ushqimit. Kunder mbylljes kronike te zorres se trashe (per rregullimin e jashteqitjes), ndihmojne gjethet e pelinit. Ndihmues jane edhe levoret e dardhes si dhe kamomili, i cili mund te pihet ne vend te ujit.
KUJTESA/ALZAIMER
Si mbani kujtese te forte
- Lexoni libra. Ne kete menyre jo veten qe do te vini trurin ne levizje duke imagjinuar periudha te ndryshme kohore dhe kultura, por do te keni histori interesante per te treguar. Lojerat jane menyra me e mire per te sfiduar trurin. Keshtu fjalekryqet. Lojerat elektronike permiresojne shpejtesine dhe kujtesen e trurit, pasi te gjitha mbeshteten tek matematika.
- Perdorini doren e kundert. Kalojeni diten duke bere gjera me doren qe nuk e perdorni, si dhe mbajeni oren ne doren e kundert te qe kujtoheni per te. Mesoni numrat e telefonit. Hani edhe per trurin tuaj. Kjo do te thote se duhet te perqendroheni tek vajrat e peshkut, salmoni, arrat, bajamet dhe vaji i ullirit.
-Ndahuni nga rutina. Ndryshoni dyqanin ku jeni klient, hani gjera qe si keni ngrene me pare, frekuentoni lokale qe s’keni qene me pare, pasi kjo do ta beje trurin tuaj te zgjohet nga zakoni dhe te jete perseri vigjilent. Kaloni nga nje rruge e ndryshme. Kaloni apo udhetoni ne rruge te ndryshme, kjo e ndihmon trurin te stervite kujtesen.
- Mesoni nje aftesi te re. Ne kete menyre kujtesa hyn me shume ne pune kur mesoni gjera te reja, qe me pare si benit dot. Beni lista. Berja e listave ju ndihmon qe t’i lidhni artikujt njeri me tjetrin. Ne kete menyre ju luani me kujtesen tuaj, sa here qe listoni ushqimet, fjalet, veprimtarite e dites.
- Zgjidh nje mjeshteri te re. Gjeni diçka qe ju pelqen dhe qe nuk kushton shume. Fotografite me aparat dixhital, mesimi i piktures, mesimi i nje instrumenti muzikor, mesimi i stileve te ndryshme te gatimit, te kercimit, e bejne trurin qe te jete ne aktivitet gjate gjithe kohes.
CELULITI
Si te trajtoni celulitin
- Ndonjehere infektimi i celulitit mund te jete i shkaktuar nga disa bllokime ne inde, per shembull, rreth nje muskuli ose ligamenti, ose ne tulet. Presioni ne rritje ben qe te kete komplikacione, prerja e furnizimit me gjak (e cila mund te shkaktoje gangrene) dhe duke demtuar nerva. Kjo ka nevoje per trajtim urgjent dhe dekompresion.
- Nje tjeter komplikacion eshte helmimi i gjakut ose septicemi, kur bakteret kalojne dhe levizin bashke me gjakun. Kjo mund te jete fatale me shpejtesi dhe ka nevoje per trajtim shume urgjent.
- Per fat te mire, zakonisht celulitit i pergjigjen edhe antibiotiket. Realisht, plaget e lekures duhet te jene testuar per llojin e baktereve qe e shkaktojne kete problem, atehere nje antibiotik lloj peniciline eshte zakonisht e nevojshme (ose erythromycin per ata qe jane alergjik ne peniciline). Gjate kohes se mjekimit mund te jete e nevojshme nje periudhe kohe deri ne dy jave.
- Celuliti mund te parandalohet duke qene te kujdesshem ne lidhje me higjienen dhe apo me krijimin e plageve ne lekure. Nese ju eshte shkaktuar nje plage ne lekure ne nje fare menyre, sigurohuni qe eshte pastruar dhe te trajtohen me nje antiseptik, dhe te mbulohet me leukoplast. Nese ne lekuren perreth ka plage te kuqe dhe dhembje, duhet te merrni keshilla mjekesore sa me shpejt te jete e mundur.
GRIPI
Si te kurojme gripin
- Shumica e njerezve kane humbje oreksi kur ata kane te ftohte dhe nuk e verejne shume ndryshim ne oreksin e tyre, ndonese ata mund te preferojne ushqime qe nuk i demtojne ne fyt. Gjate gripit eshte mjaft e zakonshme te humbasesh interesin per ushqimin per disa dite dhe madje mjaft te shkakton te perziera ose ndjesi te vjellash (njerezit nganjehere e quajme kete grip te stomakut, por ai mund te jete nje karakteristike e gripit te çdo rasti).
- Simptomat e te ftohurit zakonisht fillojne pas dy deri ne tre ditesh pasi ka filluar permiresimi dhe largohen brenda nje jave. Gripi mund te zvarritet per me gjate, dhe shpesh eshte nje ose dy jave derisa personi ndjehet mire perseri. Per disa, gjendja e gripit zgjat disa jave.
- Komplikimet e gripit, gjithashtu priren te jene me te ashpra. Probleme te tilla si pneumonia jane nje rrezik te veçante per njerezit te cilit jane imunizuar ndaj gripit dhe atyre me semundje kronike te mushkerive ose semundje zemre.
- Shumica e formave te shfaqjes se gripit nuk ka nevoje per trajtim te veçante, trajtim shtese. Antibiotiket nuk jane te nje perfitimi te madh. Nje vaksine gripi eshte gjithashtu ne dispozicion. Por dhe kjo nuk eshte 100 per qind efikase ne parandalimin e semundjes se gripit, e te ftohurit.
- Edhe pse shumica e njerezve me grip nuk kane nevoje per trajtim te veçante, medikamentet antigrip mund te ndihmoje ne shmangien e perhapjes se semundjes ose mund te ndihmoje per te zvogeluar rrezikun e avancimit te metejshem. Keto ilaçe mund te jene veçanerisht te dobishme per ata qe jane ne rrezik te larte te komplikimeve te gripit.
NGERÇI
Keshilla kunder ngerçit
- Para se te ushtroheni gjate aktiviteteve fizike duhet te kujdeseni per shendetin tuaj, gjendjen e muskujve dhe nese keni marre lendet e nevojshme ushqyese. Ushtrimet duhet te vazhdojne ne nje hark te caktuar kohor, ne menyre qe t’iu ndihmojne per te shmangur spazmat e ngerçit. Disa njerez mund te rekomandojne krem me vitamine E per shtrengimet ne muskuj, por ka pak deshmi se ata kane ndonje efekt tjeter perveç se te mirave.
- Dehidratimi ul nivelet e kalciumit dhe fosforit ne trup, te cilat mund te shkaktojne dhimbje barku. Derisa te siguroheni qe keni marre masen e nevojshme te mineraleve vazhdon kjo situate. Zevendesuesit e kalciumit apo fosforit gjithashtu mund te ndihmojne ne uljen e dhimbjeve te barkut.
- Nese naten dhimbjet e muskulit jane nje problem, duhet te komunikoni me mjekun. Mbuloni pjesen e muskulit dhe shtrengojeni fort per te shmangur lodhjen e muskulit qe eshte forcuar. Nese dhimbjet e muskulit vazhdojne, duhet te merrni keshilla nga farmacisti juaj per medikamentet e nevojshme. Nese keto nuk ndihmojne, flisni me doktorin tuaj.
- Ndonjehere eshte perdorur kinina per te parandaluar dhimbjet e muskujve. Megjithate, perdorimin e saj eshte i diskutueshme dhe sepse ende nuk jane plotesisht te qarta efektet qe ajo jep. Uji tonik permban shume sasi te vogla te kinines, te cilat mund te jene te mjaftueshme per te lehtesuar dhimbjet e muskujve naten.
CISTET
Keshilla par t’i shmangur
- Shumica e cisteve shfaqen papritur per asnje dukshme apo arsye dhe zakonisht shfaqen pas dallime te dukshme qarte. Cistet dhjamore ne lekure mund te ndodhin kur bllokohet nj gjender dhjamore. Keto ciste mund te jene te vogla, por edhe ne masa te dukshme.
- Disa forma te shfaqjes se cisteve duken menjehere pas lindjes. Keto ciste kongjenitale rezultojne nga nje keqformim gjate zhvillimit. Ky eshte rasti me disa ciste ne veshka. Ato ciste qe e nuk mund te ndjehen apo shihen zakonisht diagnostikohen kur eshte kryer nje rreze x ose skaner. Shumica e cisteve nuk jane te rrezikshem dhe nuk kane nevoje per trajtim per heqjen e tyre, nese ato nuk shkaktojne probleme.
TIROIDJA
Ushqimet qe i bejne keq tiroides
- Personat me tiroide nuk duhet te konsumojne lakren e bardhe. Nuk duhet te konsumojne fasulet. Nuk duhet te konsumojne geshtenjat.
- Ne rast se personat kane mungese jodi, ne kete rast kripa duhet te ruhet nga lageshtira dhe kontakti me driten. Ne rast se personat e kane me tepri jodin, atehere duhen zbatuar konsultat e mjekeve ne menyre qe semundja te mos kthehet kronike.
ETHET TROPIKALE
- Keshillohet pirja e mjaft lengjeve, duke qetesues dhe duke pushuar, por nuk ka asnje trajtim te veçante. Ata qe jane te prekur rende mund te kene nevoje per t’u trajtuar ne spital. Shumica e njerezve sherohen plotesisht pa probleme te metejshme.
- Nuk ka ne dispozicion ende nje vaksine per kete semundje. Pra eshte e rendesishme qe kur udhetojme ne rajonet tropikale te perdoren mbuloja te mjaftueshme per te shmangur pickimin e mushkonjave.
- Ndryshe nga mushkonje qe permban malaria, i cili shfaqet ne mbremje ose naten, mushkonja qe mbart ethet tropikale shfaqet gjate dites, keshtu qe eshte domosdoshme veshja per te mbrojtur veten kunder mushkonje gjate dites.
MIGRENA
Keshilla per te evituar dhimbjen
- Kontrolloni tensionin çdo dite, pasi luhatjet e tij jane shkak per shfaqjen e krizave te migrenes. Kuroni dhimbjet e dhembeve, dhimbjet e syve, sinozitet apo bllokimin e hundeve, pasi ato behen shkak per migrene kronike edhe pas ketyre semundjeve.
- Evitoni zemerimin, emocionet e forta, shokimet, çlironi tensionet, çlirohuni nga streset. Evitoni mbilodhjen, ndryshimin e rutines, çrregullimet e gjumit, çrregullimet seksuale. Mos qendroni ne vende me zhurme te larte, ne ambiente me drita te zbehta si dhe ambiente me lageshtire.
ATAKU KARDIAK
Si te shmangni krizat
- Ndalo pirjen e duhanit: perjetshem duhanpiresit jane dy here me te rrezikuar nga semundjet e zemres krahasuar me jo-duhanpiresit. Rreziku bie shpejt pas mbarimit te duhanit, edhe pse ai mund te jete 20 vjet, para se rreziku eshte plotesisht i kundert.
- Dieta te ndryshme: zvogeloni sasine e yndyres, hani pese pjese te konsiderueshme te frutave dhe perimeve te fresketa ne dite, zvogeloni sasine e kripes se konsumuar. Beni rregullisht ushtrime fizike. Moderoni aktivitetin tuaj fizik, duke rezultuar rrezikun e shfaqjes se semundjeve te zemres.
DUART, KEMBET, GOJA
Si te shmangni problemet
- Ju mund te marrin mjete te thjeshta per çdo simptome te pakendshme, si lehtesim per dhimbjen e ulceres dhe temperature te ulet. Femijes i duhet dhene paracetamol ose ibuprofen shurup. Aspirina nuk rekomandohet per femijet nen 16 vjeç, per shkak te nje lidhje te mundshme me nje problem serioz qe quhet sindromi i Reye. Ju mund ta provoni edhe duke u dhene atyre te buta ushqime te ftohta te tilla si kosi ose akullore, dhe pijet shume te ftohta, per te lehtesuar nje shqetesim te bute gojes.
- Femijet jane te perjashtuara nga çerdhet apo shkollat gjate diteve te pare te semundjes, ne n perpjekje per te penguar perhapjen e saj, por kjo mund te jete e veshtire sepse viruset perhapen shume shpejt.
- Mos i mbani kembet ne kepuce me shume se tri ore. Trajtoji çdo dite me uje te ngrohte, brenda se ciles duhet te keni hedhur vaj bajame ose rozmarine. Gjate veres eshte mire qe perdorni vetem shapka ose sandale, ne menyre qe kembet te ajrosen sa me shume.
-Burrat jane me problematike ne semundjet e gishtave te kembeve. Morthi, eshte semundje qe u krijohet zakonisht atyre njerezve qe i veshin çorapet e lagura ose nuk u djersine kembet.
STRESI
Disa teknika per te shmangur stresin e panevojshem:
- Menaxho kohen. Programimi dhe organizimi i kohes suaj mund t’ju beje me shume produktive. Strategjite per te perballuar. Perpiqu te dallosh menyrat e sjelljes qe ndikojne ne stres dhe gjej menyrat per t’i reduktuar.
- Krijo nje stil jete. Balanco detyrimet duke i dhuruar vetes kohen e mjaftueshme per t’u qetesuar. Ushqehu mire, mos pi duhan dhe limito sa te mundesh konsumin e alkoolit. Mbaj afer miq te mire: Njerezit qe kane nje rrjet te forte shoqeror qe i mbeshtet dhe qe jane shume te afte te perballojne ndryshimet e jetes.
- Ndrysho menyren e te menduarit. Thuaju “stop” mendimeve qe te shkaktojne stres. Zgjidhi problemet duke punuar dhe krijo intimitet me orendite e zyres apo shtepise, qe te jene sa me te kendshme per syrin.
ZEMRA
Si te luftoni semundjet kardiake
- Bisedoni me mjekun tuaj per antidepresantet sepse keshtu do te ndjeni zemren me te sigurt, pasi te jeni keshilluar me te. Nje psikoterapi mund te ndihmojne gjithashtu.
- Pakesoni ushqimet me yndyre, shtoni perimet dhe frutat e fresketa ne dieten tuaj. Beni çdo dite te pakten 30 minuta ecje. Beni çdo dite te pakten 15 minuta ushtrime.
- Konsumoni nje gote vere te kuqe ne dite. Evitoni, alkoolin, duhanin.
PAGJUMËSIA
Keshilla per te stimuluar gjumin
- Ushtrimet ju ndihmojne qe te flini, por evitoni ushtrimet e shkurta para se te shkoni ne shtrat. Nje dush i ngrohte para se te shkoni ne shtrat do t’u vinte shume ne ndihme.
- Evitoni konsumimin e pijeve qe permbajne kafeine (kafe, kakao dhe koka-kola), sidomos naten vone. Seksi para se te jete koha per gjume mund te jete nje menyre per te perafruar gjumin tuaj. Meshkujt mund te flene pas seksit, nderkohe qe femrat mund te mbeten shume energjike.
- Lexoni nje liber derisa te ndiheni te pergjumur. Nese nuk jeni ne gjendje te flini, çohuni perseri. Uluni degjoni pak muzike ose vazhdoni te lexoni derisa te kaloje gjysme ore. Atehere gjumi me siguri qe nuk do “t’u beje naze”.
GURET NE VESHKA
Si te evitoni semundjet e veshkave:
- Duhet pasur kujdes me dieten tuaj per te shmangur nje tepri te acidit oksalik. Evitoni kripen e tepert sepse kjo mund te behet shkak per te rritur sasine e kriperave ne gjak dhe ne organizem.
-Pini sa me shume lengje. Konsumoni çaj nga trendafili i eger. Konsumoni leng kumbulle. Pini me shume se 1 liter e gjysme uje mineral ne dite.
PANKREASI
Keshilla per te mos u demtuar pankreasi:
-Mosperdorimi i alkoolit eshte keshilla numer nje e specialisteve te shendetesise per te evituar pankreasin. Per te luftuar semundjen e pankreasit keshillohet nje jete sa me e qete, pa strese dhe çrregullime nervore.
-Femrat demtohen me shpesh sesa meshkujt nga semundja, pasi stomaku i tyre e ka me te veshtire tretjen e ushqimeve, per kete arsye atyre u keshillohet te perdorin sa me pak kripe, yndyrna.
DIABETI
Ushqimet qe duhet te konsumojne pacientet:
- Pacientet me diabet duhet te kontrollojne peshen. Duhet te kufizojne sheqernat e rafinuara. Duhet te rrisin sasine e fibres ne diete.
- Yndyrat duhet te jene vajra me nje lidhje dyfishe. Duhet t’i shtojne dietes se tyre arra. Efikase jane edhe bajamet. Te kurosh diabetin, duke zgjidhur problemet qe mund te keni me gjumin. Kjo eshte keshilla me e fundit qe japin shkencetaret, pas nje sere ekzaminimesh dhe analizash pa fund qe bejne nje lidhje mes semundjes dhe gjumit jo te mire qe behet gjate nates.
TALASEMIA
Çfare duhet te bejne talasemiket
- Femijet me talasemi jane te shendetshem ne lindje por behen zbehte, nervoz, te dobet, nuk ushqehen si duhet dhe nuk arrijne te zhvillohen plotesisht.
- Trajtimi perbehet nga rregullt transfuzion te gjakut te gjithe jetes, çka mund te çon ne akumulimin e hekurit ne trup dhe komplikime te tjera. Ështe e mundshme qe talasemia te sherohet me ane te transplantim ne palcen kockave, por eshte e veshtire per te gjetur perkimin e duhur dhe se mund te bartin rreziqe dhe komplikime te tjera.
- Talasemiket duhet te konsumojne fruta me vitamine C. Talasemiket duhet te konsumojne spinaq dhe barera jeshile. Fiku, shalqiri dhe luleshtrydhja, efikase per t’u trajtuar. Talasemiket duhet te pine 150 gram leng karotash ne dite. Çajin, kakaon dhe kafen duhet t’i marrin tri ore perpara se te hane, pasi ndryshe veshtireson tretjen.
-Pacientet duhet te pine çdo dite 150 ml leng te rrepes se kuqe, para buke. Keshillohet te konsumohet sa me shpesh domatja. Te semuret duhet te marrin gjithashtu, çdo dite 10-15 fruta te mandarines per nje kohe prej 20-25 dite.
REUMATIZMA
Si ta kurojme reumatizmin
- Beni dy here ne jave ushtime gjimnastikore te lehta. Merrni here pas here (nje here ne dy ose tre muaj) tableta multivitamine. Jetoni ne ambiente qe nuk jane te ftohta.
-Beni plazh çdo vit dhe e rendesishme eshte qe te shtriheni ne reren e mengjesit dhe pasdites. Pini sa me shume çarja me bime jeshile. Perdorni uje mineral. Hani sa me shume fruta me vitamine C dhe A. Sa here qe ndjeheni te lodhur perdorni paracetamol ose medikamente te tjera me permbajtje paracetamoli.
SPONDILIATROZA
Si te evitojme dhimbjet
- Çdo mengjes duhet te beni te pakten 15 minuta ushtrime per muskujt e qafes. Duhet te beni ne darke dush me temperature mesatare. Duhet te evitoni stresin dhe degjimin e televizorit me ze te larte.
- Pirja e çajrave te ndryshem, veçanerisht me mente, ben mire per semundjen. Ecja, shetitjet pasditeve ndihmojne per nje gjume me te mire. Zgjedhja e dyshekut, e jastekut duhet te jete e kujdesshme, ne menyre qe ato te pershtaten me masen e qafes.
- Kurimi i semundjes ka per baze kortizonin. Per te hequr dhimbjen nuk duhet te pini asnjehere paracetamol dhe aspirina.
SINOZITI
Keshilla per te luftuar semundjen
- Evitoni diellin ne pikun e vapes. Mbani gjithmone syze edhe ne dimer, edhe ne vere. Ushqime me fibra qe ne mengjes. Kjo eshte nje nga keshillat baze per te mbajtur sa me larg sinozitin. Sipas specialisteve, shume nga ushqimet e veçanta ndikojne ne mireqenien tone, por nje ndryshim i veçante qe rrit nivelin e energjive ndodh kur njeriu ha per mengjes nje ushqim te pasur me fibra. Ështe provuar se fibra rrit nivelin e energjive, ka nje efekt pozitiv ne funksionimin e organeve.
- Perdorni sa me shume ushqime me fibra. Ne rast se ju fillojne dhimbje eshte mire qe te konsumoni menjehere kafe.
92- Evitoni zhurmat e larta, te magnetofonit, televizorit. Per t’u qetesuar, qendroni ne qetesi te plote dhe ne nje ambient te mbyllur, dhe ne erresire per te pakten 30 minuta.
PANKREASI
Keshilla per te mos u demtuar pankreasi
- Mosperdorimi i alkoolit eshte keshilla numer nje e specialisteve te shendetesise per te evituar pankreasin. Per te luftuar semundjen e pankreasit keshillohet nje jete sa me e qete, pa strese dhe çrregullime nervore.
-Femrat demtohen me shpesh sesa meshkujt nga semundja, pasi stomaku i tyre e ka me te veshtire tretjen e ushqimeve, per kete arsye atyre u keshillohet te perdorin sa me pak kripe, yndyrna.
MËLÇIA
Ushqimet qe kurojne dhe demtojne melçine
- Perdorimi i 20-40 grameve alkool ne dite demton melçine. Mosha eshte nje nder faktoret kryesore te demtimit te melçise, pasi sa me e vogel qe te jete mosha e konsumatoreve te alkoolit aq me te renda jane demtimet.
- Predispozicioni gjenetik eshte nje nder faktoret kryesore te shfaqjes se semundjes. Keshillohet konsumimi i produkteve te mishit.
- Keshillohet perdorimi i rrepave te kuq, lakres se kuqe dhe brokolit. Keshillohet te mos pihen shume kafe gjate dites, te mos konsumohet birra dhe lengjet me gaz.
HIPERTENSIONI
Rregulla per te mos nxitur semundjen
- Stresi krijon nje dominante ne sistemin nervor, e cila shton prodhimin e adesteronit ne veshka, e per pasoje çon ne ngushtimin e eneve te gjakut dhe shfaqjen e hipertensionit. Nje personi qe ka probleme me hipertensionin i rekomandohet perdorimi i ushqimeve me perberje te ulet yndyrash te ngopura, yndyrash ne total dhe kolesteroli. Kjo perfshin konsumin e sa me shume zarzavate, frutave dhe bulmet pa yndyre. Ne u rekomandojme ketyre personave te ndjekin nje diete sa me te pasur ne fruta, zarzavate dhe drithera.
- Personat me hipertension duhet te kene kujdes gjate dimrit, per shkak te se ftohtit, por dhe luhatjeve te theksuara te temperaturave. I ftohti ngushton enet e gjakut dhe rrit tensionin.
- Prandaj ketyre pacienteve u rekomandohet te jene korrekt ne marrjen e ilaçeve dhe te kene kujdes me menyne dhe stilin e jetes. Te semuret duhet te eliminojne daljet ne ditet shume te ftohta, te dalin vetem gjate oreve te ngrohta dhe te vishen mire.
Ilaçet Popullore
1. MJALTI
Mjalti prodhon rezultate efektive kur perdoret per plaget sepse ka veti antibakteriale (antibacterial quality) qe te mbron nga infeksionet. Gjithashtu hiqen helmimet apo materialet e huaja dhe ulen “edema” ose fryrjen pra ka aktivitet “anti-inflammatory”.
2. GARCINIA CAMBOGIA
Ekziston nje bime e kuqe, e madhe sa nje kokerr portokalli qe njihet ne botanike me emrin GARCINIA CAMBOGIA. Kjo bime thahet dhe bluhet duke e bere ne kete menyre pluhur. Ky pluhur ka pasur perdorime te ndryshme per shume e shume vite me radhe. Ne Indi perdoret per infeksione te ndryshme. Gjithashtu eshte perdorur si pune çamçakezi per te mbajtur te shendetshem dhembet dhe mishin e dhembeve. Ne Indi, gjithashtu perdoret si erez ne gatim, sidomos ne gjellet e famshme indiane “Keri”. Ne disa vende bima eshte perdorur si afrodiziak (nxites i epshit seksual).
Ne Kine perdoret ne diabetin tipi 2, ne disa semundje melçie dhe per parazite.
3. KURA PER ULCEREN
a) Lule Basani eshte nje nga bimet me te rendesishme qe rekomandohet per kurimin e ulceres ne stomak.
Çaji i perfituar nga zierja e kesaj bime ne nje perzierje me vajin e ullirit, lihet per rreth 40 dite ne nje ene prej qelqi. Kur kjo mase te marre nje ngjyre te kuqerremte, atehere mund te perdoret. Masa e krijuar ne forme kremi mund te perdoret çdo mengjes derisa ajo te jape rezultatin e deshiruar
b) Perzierja e majdanozit, Gremit dhe mustaqeve te misrit.
Lengu i perftuar nga keto bime pihet per 5-6 dite. Pas kesaj perzihet nje luge piper i zi i bluar, 1 luge sheqer, pak kine e shtypur dhe veze e rrahur.
Me kete perzierje behen hape, te cilat pihen nga 3 ne dite. Edhe ky mjekim perseritet per 6 dite radhazi.
4. HURDHA
N.q.s keni kolesterolin e larte, çdo mengjes rekomandohet te pertypni gjysme boçe hurdhe.
5. N.q.s vuani nga mos tretja e ushqimit, zieni dy boçe hurdha ne 200 ml qumesht, kjo gje i rekomandohet dhe atyre qe vuajne nga azma.
Fruta – Ilaçe popullore per te mposhtur anemine
Te semuret anemike duhet te konsumojne ushqime te pasura me hekur, si mish, peshk, shpretke, veze, perime, fruta etj. Ketyre te semureve u keshillohet perdorimi i frutave te fresketa, qe permbajne vitamine C, e cila ndihmon ne absorbimin ose marrjen e hekurit. Nese pine kafe, çaj, kakao apo edhe lengje te tjera, qe permbajne kafeine, duhet t’i marrin dy ore para ose pas ushqimit, sepse veshtiresojne absorbimin e hekurit.
6. HURMA
Per kurimin e kesaj semundjeje ne mjekesine popullore perdoren pothuajse te gjitha pjeset e bimes, frutat, gjethet, deget, rrenjet etj. Ne vendet arabe eshte ushqim kryesor, i cili shuan urine per shkak te perberjes se celulozes. Hurmat kane gjetur perdorim te mire kunder anemise.
7. KAROTA
Karota eshte e pazevendesueshme per shendetin e njeriut. Lengu ditor i karotes ne sasi prej 50-150 gr eshte ilaç efikas te te semuret, qe vuajne nga anemia. Karota ne periudhe rekord e rregullon pastrimin e gjakut.
8. RREPA E KUQE
Te semureve u keshillohet pirja çdo dite e 150 ml leng te rrepes se kuqe, para buke, apo te konsumohet sa me shpesh domatja. Duhet te marrin, gjithashtu, çdo dite 10 – 15 fruta te mandarines per nje kohe prej 20 – 25 dite.
9. GJETHE HITHRE
Nje kure e efektshme eshte edhe ajo e pergatitur nga 250 grame gjethe hithre, 10 grame uthull dhe 10 grame gjethe delli. Te gjitha keto vendosen ne 1 liter uje te ftohte, ku qendrojne 12 ore. Pastaj zihen per 10 minuta, embelsohen sipas deshires me mjalte dhe pastaj serish mbyllen dhe qendrojne te mbyllura per 20 minuta. Kullohen dhe pihen gjate tere dites me lugen e kafese.
10. LULESHTRYDHJA
Ështe bime shumevjeçare me shije te hidhur ne te embel. Ne fitoterapi perdoren gjethet, rrenja dhe lulet. Gjethet e reja te kesaj bime jane mjaft te pasura me vitamine C, me kripen natyrore, e cila ben pastrimin e gjakut. Ne shume vende perdoret si sallate, sidomos per ata qe vuajne nga anemia. Luleshtrydhja permban glikozidet e hidhura, insulinen, taninet, vitaminen B, C dhe provitaminen A, shume minerale, ka perqindje te larte te kriperave te kaliumit, sidomos ne gjethe, karotenoide, proteine, pektinen, holinen etj.
11. FIKU
Ështe nje frut, qe permban shume karbohidrate, albumine, yndyre. Perdoret i fresket, i thare dhe i perpunuar ne produkte te ndryshme. Rekomandohet te perdoret nga personat e dobesuar, nga anemiket dhe nga ata qe ndiejne shume te ftohte, pasi i japin organizmit force dhe nxehtesi.
12. SHALQIRI
Nje tjeter menyre per kurimin e te semureve me anemi eshte edhe pirja e tri lugeve kafeje ne dite nga masa e perftuar nga shalqiri, karafili, mastiku dhe sheqeri. Tre kokrra shalqiri mbushen me 50 gr karafil dhe 100 gr mastike. Pasi piqen u hidhet sheqer. E gjithe masa e krijuar zihet derisa te mpikset mire dhe pihet çdo dite.
13. FARA E ZEZE
Fara e zeze permban vaj acidik te pangopur, vaj me eter, vitamina dhe nje sere substancash te tjera te domosdoshme per organizmin. Tashme eshte vertetuar se vaji acidik i pangopur qe permban fara e zeze ndikon pozitivisht mbi metabolizmin e trupit, rrit imunitetin dhe ndalon alergjine. Fara permban perafersisht 38% karbohidrate, 35% vajra te ndryshem, 21% albumin dhe pjesa tjeter perbehet prej me shume se njeqind substanca te ndryshme. Per t’u permendur jane: Vajrat acidike te pangopura, acidi Linolein, acidi alfa-Linolein, vajrat me eter (nigellon, alfa-pinen etj.), vitaminat (B1, B2, B6, acidi Folik, Niacina), mineralet (hekur, kalcium, magnez, zink, etj.) dhe aminoacidet.
14. QEPA
Vetite e qepes, hudhres, qepeve te njoma dhe preshit, njiheshin qe ne kohen e Hipokratit, gjithashtu perdoreshin tek Egjiptianet. Sot njihen nga mjekesia moderne per efektet kunder semundjeve te kancerit te stomakut, te kancerit te zorres se trashe, semundjet e zemres etj. Ne mjekesine popullore perdoret qepa e shtypur ose per kollen, e zier me sheqer etj. Hudhra ka veti antibakteriale dhe ndihmon ne qarkullimin e pastrimin gjakut. Per t’u permendur jane dhe te gjitha llojet e lakrave, lakra e bardhe, brokoli, lakra e kuqe, lulelakra, te cilat kane te njejtat veti si qepa dhe hudhra ne luftimin e semundjeve kanceroze dhe uljen e kolesterolit ose yndyrnave ne gjak.
15. Rrepa
Rrepat jane rrenje me ngjyre te kuqe. ato kane shije te embel dhe jane shume ushqyese dhe vitaminoze, pothuajse me teper se çdo perime tjeter. Veçanerisht e shijshme eshte pjesa afer me lekuren mbuluese te rrepes. Efektet e rrepes jane te ngjashme me ato te spinaqit dhe te dyja keto bime jane te nevojshme e te dobishme per organizmin. Rrepat permbajne folat dhe bataine, dy lende ushqyese te cilat ndihmojne ne ruajtjen e nivelit te gjakut, rindertojne arteriet e demtuara, zvogelojne rrezikun per semundjet e zemres etj.
16. LAKRA
Edhe pse mungon ne tryezen amerikane, kjo bime eshte mjaft e njohur dhe e perdorur ne dieten ditore, si ne Evrope ashtu edhe ne Azi. Mjafton te hash vetem nje mase te mjaftueshme lakre dhe me te ke marre rreth 22 kalori. Lakra permban perberes te cilet stimulojne prodhimin e enzimave ne organizem, te cilat realizojne prodhimin e radikaleve te lira dhe reduktojne rrezikun e kancerit. Lakra mund te hahet ashtu siç eshte e fresket, mund te gatuhet duke u ziere me kujdes apo te merret gjate ngrenies se produkteve ne fast food-e.
17. GUJAVA
Gujava eshte nje frut tropikal, pak i njohur ne vendin tone, por qe ka filluar te zere vend ne tryezen e shume vendeve evropiane. Ajo ka shije te embel, por edhe pak te athet, per vete sasine e paket te acideve trupore qe permban. Gujava permban sasi te larta likopeni, nje antioksidant i cili lufton kancerin e prostates. Ky frut tropikal si asnje prodhim tjeter bimor perfshin ne perberjen e tij edhe perberesit e domates dhe te limonit. Ne fakt 1 gote leng nga fruti gujava permban 688 mg potasium, nje sasi qe mund te gjendej te nje banane.
18. LAKRA ZVICERIANE
Bashke me te gjitha llojet e tjera te bimeve jeshile te shitura ne tregun e zarzavateve, ne tregun evropian dallohet edhe nje lloj tjeter bime jeshile, ne formen e gjethes se lakres. Kjo gjethe permban lende te nevojshme per mirefunksionimin e shendetit. Ne te gjenden perberes te ndryshem ushqimore, nder ta edhe betakaroteni. Ne lakren zvicerane gjenden kimikate te cilat mbrojne retinen e syrit, si dhe permban pigmente qe akumulohen dhe shfaqen ne retinen e syrit.
19. KANELLA
Kanella eshte nje nga aromat dhe erezat me te vjetra te njohura ne bote, e cila njihej per ndihmen qe jepte te burrat qe kishin probleme me stomakun, vetem nese perzihej me sheqer. Kanella ndihmon ne kontrollimin e nivelit te sheqerit ne gjak, nivelet e larta te te cilit perbejne rrezik per shfaqjen e semundjeve te zemres. Sipas studimeve, u zbulua se nese te semuret me diabet tipi-2 konsumojne kanelle per 6 jave, jo vetem ulin nivelin e sheqerit ne gjak, por edhe LDL, kolesterolin e keq.
20. PURSLANA
Edhe pse per FDA, Agjencine e Kontrollit te Ushqimeve ne bote, kjo bime perben nje bar te keq, nje lloj droge, ne shume vende te tjera perfshire Meksiken, Kinen dhe Greqine, kjo bime barishtore eshte shume e njohur dhe e perdorur. Purslana permban Omega-3, nje perberes i cili eshte shume i dobishem per semundjet e zemres. Shkencetaret shprehen se ne te permbahet 10 deri ne 20 here me shume edhe melatonina, nje antioksidant i cili parandalon prodhimin dhe shtimin e qelizave kancerogjene.
21. SHEGA
Lengu i sheges eshte pija me e preferuar per dekada te tera, ne vendet e Mesdheut Lindor dhe tani ka filluar te jete edhe shume e kerkuar ne Amerike. Disa shkencetare izraelite kane zbuluar se burrat qe pine nje gote me leng shege ne dite, jo vetem mbrohen nga kanceri i prostates, por edhe rregullojne sistemin e tyre sistolik, punen e zemres dhe presionin e gjakut. Kater gota me nje leng te tille do te plotesonin 50 per qind te nevojave tuaja ditore per Vitaminen C. Keshtu ajo ndihmon jo vetem ne shume procese trupore, por shton edhe rezervat e vitaminave ne organizem.
22. FARAT E FRUTAVE
Arrat e disa frutave ne mjaft raste jane jo vetem ngacmuese, por edhe te kujtojne shijen e frutit nga jane marre. Edhe pse frutat nuk mund t’i mbijetojne kohes, me farat e tyre nuk ndodh e njejta gje e tille, sidomos kur ato perpunohen dhe konservohen. Te tilla jane farat e kajsise, bajamet, frutat e ndryshme te thata, etj. Keto fara dhe fruta te thata permbajne antioksidante te cilat reduktojne nivelin e insulines rezistente ne gjak e cila mund te jete faktor rreziku per shfaqjen e diabetit.
23. KUMBULLA E THATE
Pse jane te shendetshme? Kumbullat e thara permbajne sasi te larta acidi neoklorogjenik dhe klorogjenik, antioksidante qe jane veçanerisht efektive ne luften kunder “radikalit superoksid anion”. Ky radikal i keq shkakton demtime strukturale per qelizat dhe demtim i tille mendohet te jete shkaktari kryesor i kancerit. Si t’i hani? Si nje meze. Mbeshtillni nje cope te holle proshute rreth kumbulles se thare dhe ngulni nje kunj dhembesh. Piqeni per disa minuta ne furre derisa kumbulla te jete e bute dhe proshuta e thare.
24. LENGU I MOLLES
Te semuret nga zorra e trashe duhet te kene kujdes qe jashteqitja te mos jete e forte. Ata duhet te pine nga nje here ne dite nga nje gote komposto frutash. Te semuret eshte mire qe larjen ta bejne ne vaske ne pozicionin ulur, duke i shtuar ujit levore te bungut dhe kamomil. Por, per t u sheruar nga kalbja e zorreve, duhen ngrene qepe dhe hudhra te fresketa. Ne te gjitha rastet kur tek te semuret pezmatohen nga hemorroidet, u keshillohet qe te perdorin krundet e grurit ne supe apo ne gjelle, tri here ne dite, duke pasur kujdes qe ato te mos pervelohen, por te hidhen atehere kur serviret ushqimi ne tryezen e ngrenies. Krundet e grurit duhet te zevendesojne melmesat e tjera qe jane shume te demshme per hemorroidet. Melmesa me perberje te barishteve natyrore qe pergatitet e bluar, ka hekur dhe e permireson shendetin e te semureve. Perdorimi i kesaj melmese krijon lirimin e kapsllekut. Melmesa e tille nuk duhet te pervelohet, por te qitet ne supe apo ne gjelle ashtu e “gjalle” te perzihet dhe te hahet. Ngrenia e nje molle te embel para ushqimit liron zbrazjen e zorreve. Ata qe kane zorre pertace duhet te pine rregullisht tri here ne dite nga nje gote leng molle para ushqimit
25. TAMLAGJAKU (parandalon kancerin)
Tamblagjaku, bima mjaft e njohur e zonave gurishtore e me lageshtire, eshte nje nder bimet me efektive qe ndihmon ne parandalimin e rritjes se qelizave te tumoreve dhe veçanerisht shfaqjes se kancerit te lekures. Studimet mjekesore tregojne se kjo bime, e cila ka veti fitoncide, me mjaft sukses eshte perdorur per parandalimin e shfaqjes se kancerit ne lekure. Studimet me te fundit kane treguar se bima frenon rritjen e qelizave te tumoreve, per shkak te elementeve qe ajo permban. Sipas mjekeve, bima e fresket, kur keputet, ne vendin e prerjes nxjerr nje leng qumeshtor me ngjyre portokalli, shume i pasur me alkaloide. Fale kesaj perberjeje bari i tamblagjakut, pas tharjes dhe grimcimit te tij vepron dukshem ne uljen e tensionit te larte te gjakut, shume shqetesues ky problem ne pjesen me te madhe te moshes se rritur. Ne keto raste mjeket keshillojne pirjen e lengut, por edhe te qendrojne per disa minuta shtrire. Nese ndiqen keshillat, shume shpejt do ta ndiejne veten mjaft mire. Ne saje te vetive kuruese, tamblagjaku keshillohet si qetesues e antispazmatik qe qeteson dhimbjet e melçise se zeze dhe si ndihmues ne zgjerimin e eneve te gjakut, duke permiresuar qarkullimin e gjakut ne organizem. Lengu i perftuar nga bima perdoret edhe ne rastet e te semureve me kolle dhe lehteson krizat e shkaktuara nga astma,
26. ÇAJ E AKULL(nervi shiatik)
Rreth 90 per qind e rasteve te te semureve, qe vuajne nga dhembjet e nervit shiatik, mund te lehtesohen me ane te masazheve dhe menyrave te tjera popullore. Vetem 10 per qind e tyre kerkojne nderhyrje te domosdoshme kirurgjikale. Keto jane raste kur i semuri vuan qe prej 6 muajve nga keto dhimbje ose mund ta kete lene pas dore mjekimin.
Per permiresimin e dhimbjeve te shpines dhe nervit shiatik, ekzistojne kura dhe çajra te ndryshme te rekomanduara nga mjeke popullore. Nje nga menyrat me te suksshme qe ka dhene rezultate ne lehtesimin e dhimbjeve eshte berja e masazheve me vaj dhe akull. Masazhet duhet te behen çdo dite per 30 minuta çdo seance. Çdo i semure qe vuan nga dhimbjet e nervit shiatik duhet t i vazhdoje masazhet per 15 dite. Per permiresimin dhimbjeve te nervit shiatik sherben edhe kura e perftuar nga perzierja e 100 grame jodio, 30 grame vaj gruri, 4 luge gjelle vaj ulliri, 30 tableta aspirine dhe nje kuti rozmarine te njome. Te gjitha keto perzihen se bashku ne nje ene dhe lihen ne qetesi per 5 ore. Pasi kjo perzierje ka marre trajten e pomades, behet masazhi i kembes per 15 deri ne 20 minuta, atje ku nervi shiatik eshte i ngacmuar. Kjo kure vazhdon per 7 deri ne 10 dite rresht. Menjehere pas perdorimit, ju do te keni mundesi te shihni edhe efektet pozitive te kesaj kure.
27. SHEREBELA (asma)
Çaji i sherbeles sherben jo vetem si freskues gjate diteve te nxehta, por ne mjekesine popullore ndihmon edhe ne lehtesimin dhe parandalimin e semundjeve te shumta. Ne mjekesine alternative ekstrakti i fituar nga gjethet e sherbeles u jep nje ndihmese te madhe te semureve, qe vuajne nga tuberkulozi. Ne gjethet e bimes ndodhet nje fitoncid aktiv, qe lufton kete semundje te rrezikshme. Mjeket rekomandojne pirjen e tre gotave çaji te sherbeles çdo dite te embelsuar me mjalte, pasi ndihmon ne lehtesimin e semundjes. Gjithashtu, bima sjell rezultate mjaft te mira edhe ne semundjet, qe mund te prekin melçine e zeze dhe temthin. Melçia eshte organi qendror i gjithe metabolizmit dhe gjendra me e madhe e trupit. Detyrat me te rendesishme te saj jane prodhimi i proteinave te rendesishme per jeten dhe perpunimin e pjeseve perberese te ushqimit. Ne melçi behet prodhimi i lengut te temthit, tretja dhe eliminimi i produkteve te metabolizmit te trupit, si dhe e helmeve. Kjo eshte dhe arsyeja perse funksionimi sa me mire i saj eshte shume i rendesishem. Per parandalimin dhe qetesimin e semundjeve te melçise mjeket keshillojne te pihet 3 here gota ne dite çaj sherbele.
28. ALO E VERA DHE MJALTË
Lengu i bimes Aloe Vera eshte mjaft i mire per te gjithe ata qe jane te semure nga leuçemia. Aloe Vera ka dhene efekt te mire ne infeksionin ne gjak. Per pergatitjen e kures nevojiten 900 gr leng nga kjo bime dhe 100 gr mjalte. Masa e perftuar duhet te pihet 3 here ne dite nga 100 grame per çdo vakt. Mjekimi me kete kure duhet te zgjase 2 deri ne 3 muaj. Edhe Aloe Vera ne forme xheli sherben per kurimin e semundjes. Xheli perzihet me 300 grame vodka. Lihen ne qetesi per 5 ore dhe dhe pihet 3 here ne dite nga 50 miligrame para buke. Kura vazhdon per 2 muaj me radhe deri ne permiresim te dukshem te shendetit. Nje tjeter kure eshte edhe perzierja e veres me Lule Basani. Kjo kure ka dhene rezultate te mira, por paralel me kete duhet te merrni bri kau, qe duhen djegur deri sa te mbetet hiri.
29. DAFINA DHE CIGORE (pankreasi)
Dafina eshte nje nder bimet e shumta, qe perdoret per te lehtesuar dhimbjet e shkaktuara nga pankreasi.
Bimet mjekesore
Pjeset qe perdoren jane gjethet, te cilat pasi grimcohen mund te perzihen me levoret e portokallit edhe keto te grimcuara. Se bashku hidhen ne nje ene ku me pare eshte shtuar nje gote me uje te valuar. Kjo mase lihet per 10 minuta dhe me pas kullohet dhe embelsohet sipas deshires. Nga kjo perzierje pihen 2 deri 3 gota ne dite. Ky çaj permireson edhe tretjen sa me mire te ushqimit ne pankreas. Edhe bima e çikores perdoret per kete semundje. Gjethet ose rrenjet e grimcuara te kesaj bime zihen ne nje ene me uje. Çaji i perftuar kullohet dhe pihet 2 deri ne 3 doza te tilla ne dite. Ky mjekim e gjalleron organizmin, permireson tretjen dhe urinimin si dhe zbrazjen e fshikezes se temthit te pankreasit dhe jashteqitjen pa acaruar aparatin tretes.
30. PESHKU (kujtesa)
Vazhdimisht eshte vene re se njerezit, qe perfshijne ne dieten e tyre shume peshk, jane me te mbrojtur nga semundja e Alcajmeri, ose me pak ne rrezik per t u prekur nga kjo semundje. Ekspertet e shpjegojne kete me pranine e acideve yndyrore te llojit Omega 3 tek ushqimet e detit. Gjate nje studimi mbi vlerat e ketyre acideve, shkencetaret moren ne shqyrtim 200 paciente me Alcajmer dhe per efekt studimi i ndane ata ne dy grupe. Grupit te pare iu dha Omega 3 ne forme tabletash çdo dite, ndersa grupit tjeter vetem Placebo. Pas 6 muajsh, shkencetaret pane se disa paciente qe moren Omega 3, ndjeheshin me mire dhe semundja e tyre kishte perparuar me ngadale sesa tek pacientet e tjere, qe kishin marre vetem tableta te embla ose placebo
31. LULE PJESHKE (bajamet)
Shumica prej nesh e ka provuar se çfare do te thote te te dhembin bajamet. Ne te shumten e rasteve ato shkaktohen nga semundje te tjera, siç eshte gripi ose ftohja. Megjithate, nuk duhet te shqetesohemi, pasi mjeket popullore e kane gjetur kuren e kesaj semundjeje. Per pergatitjen e mjekimit te inflamacionit te bajameve, nevojiten 15 deri 30 grame lule pjeshke, qe me pas duhen zier ne 500 ml uje. Kjo mase pihet ne forme çaji ose perdoret si gargare. Per kete qellim perdoret edhe pluhuri i luleve te thara e te imtesuara te pjeshkes, i cili merret me maje te luges per çdo perdorim.
32. ÇAJI I KINFUSHËS (Melçia)
Bari i kinfushes ne bujqesi konsiderohet si nje prej barerave te keqija dhe veshtireson punen e fermerit. Por ne mjekesine popullore, per shkak te elementeve kurative qe ajo permban, jep nje ndihmese te madhe ne sherimin e semundjeve te ndryshme.
Nje rol te rendesishem luajne lulet e bimes ne lehtesimin e semundjes se sheqerit. Kjo semundje karakterizohet nga çrregullimi ne kembim te karbohidrateve, si pasoje e pamjaftueshmerise se prodhimit te insulines. Kjo sjell ngritje te sasise se sheqerit ne gjak dhe nxjerrjen e tij me ane te urines. Ne kete rast mjeket popullore keshillojne pirjen e çajit te perftuar nga lulet e bimes 2 here ne dite. Ne saje te heterocideve te hidhura dhe te substancave te tjera qe ajo permban, bari perdoret per te shtuar lengun e stomakut dhe per te permiresuar oreksin. Rezultate mjaft te mira kjo bime jep edhe per te lehtesuar dhimbjet e stomakut
33. BIMËT E LIRIT (djegiet)
Bima e lirit eshte nder me te njohurat, qe ka dhene rezultate ne mjekimin e plageve, edhe kur ato shoqerohen me qelb dhe kore. Per kete qellim perdoren farat e bimes, te cilat jane te pasura me mucilagjene, pektine, vaj, enzima. Per pergatitjen e brumit me farat e lirit keshillohet qe me pare te njomen me uje te ngrohte dhe te valohen derisa perzierja te kthehet ne brume. Masa e perftuar mbeshtillet ne nje fasho dhe vendoset mbi plage. Ky mjekim ndihmon ne qetesimin e dhimbjeve, por edhe ne lengezimin e daljen e qelbit. Nje menyre tjeter eshte edhe larja e pjeses se infektuar disa here ne dite me lengun e perftuar nga gjethet e bimes. Farat e lirit, ne saje te mucilagjeneve, qe kane ne cipen e jashtme, bejne te mundur zgjerimin e zorreve dhe ndihmojne ne daljen jashte te lendeve te panevojshme. Çaji i perftuar prej bimes ka dhene efekte pozitive ne kurimin e kapsllekut pa acaruar aparatin tretes. Per kete qellim keshillohet
34. LENGU I LIMONIT (hipertensioni)
Nje menyre mjaft e suksesshme per uljen e tensionit te larte te gjakut, eshte lengu i limonit. Mjeket popullore rekomandojne lengun e perftuar nga shtrydhja e te pakten 4 kokrrave ne dite. Lengu mund te pihet ashtu siç eshte ose i embelsuar. Kura me limon keshillohet te zgjase per 2 muaj. Semundja e hipertensionit, eshte pasoje e çrregullimeve te funksioneve te aparateve nervore qendrore, qe marrin pjese ne rregullimin e presionit te gjakut. Por ajo mund te shfaqet edhe me rritjen e moshes si dhe prej semundjeve te veshkave. Shenjat e semundjes shfaqen gradualisht. Presioni arterial, ne fazat fillestare, lekundet me ngritje e zbritje dhe me vone stabilizohet me shifra te ngritura. Me zhvillimin e metejshem te semundjes shfaqen dhimbjet e kokes, marrja e mendve, çrregullimi i gjumit, shpejtimi i ritmit te pulsit si dhe dobesi e pergjithshme
35. SPINAQI (reumatizma)
Bima e sinapit para 300 vjetesh perdorej nga kinezet si erez per t’i dhene shije ushqimeve. Me pas nje mjek grek, pas eksperimenteve te kryera me te, zbuloi se sinapi mund te perdorej per lehtesimin e dhimbjeve te reumatizmes. Qe prej asaj kohe bima u be e njohur ne te gjithe boten.
Ne saje te esencave, qe lirohen nga farat e sinapit, duke i shtypur dhe mbajtur ne uje me temperature 25 deri 35 grade, lengu ka veti te irritoje dhe te skuqe lekuren. Per efektin qe jep ne lekure, sinapi ne forme banjash perdoret per te aktivizuar qarkullimin e gjakut. Ne kete menyre pakeson ose mund t’i largoje plotesisht dhimbjet reumatizmale. Kurimi i semundjes mund te behet ne dy menyra. Se pari, farat e sinapit pasi bluhen perftohet nje pluhur, i cili perdoret per te krijuar nje mase ne forme brumi dhe vendoset ne vendin ku ndihen dhimbjet. Farat permbajne vaj, proteina, mucilagje dhe ne saje te tyre ndihmojne ne skuqjen e vendit ku vendoset, duke lehtesuar dhe dhimbjen. Per pergatitjen e brumit nevojiten 50 grame miell sinapi, qe perzihen me uje gjysme te vakur 25 deri 35 grade dhe mbahet per 15 minuta ne vendin e dhimbjes. Me pare vendi ku vendoset masa, keshillohet te lyhet me vaj.
36. MURRIZI (zemra)
Murrizi, shume i njohur ne vendin tone, nuk eshte vetem nje shkurre, qe sherben si ushqim per kafshet, por edhe nje bime e pasur me substanca, te cilat ne mjekesine popullore ndihmojne ne parandalimin dhe lehtesimin e shume semundjeve. Murrizi ka veti te rralla dhe ndihmon ne lehtesimin e semundjeve te shumta, qe prek organin me te rendesishem te trupit, zemren. Bima eshte e pasur me lende vepruese. Permban substanca flavonike, adenine, adenosine, guanine, aminopurine, krategalaktone dhe derivate tritepenile. Çaji ndihmon edhe kur te semuret ndiejne dhimbje te zemres. Ne keto raste keshillohet qe, perveç pirjes se çajit, i semuri duhet te drejtohet patjeter per vizite te mjeku perkates. Rezultate te shkelqyera jep ky çaj edhe per te normalizuar goditjet e forta, qe peson ky organ. Ne keto raste keshillohet pirja e menjehershme e çajit per te shmangur pasojat e mevonshme te mundshme.
37. ROZMARINA, (lekura)
Te lash trupin me lengun e rozmarines i jep lekures shkelqim dhe mbron ate nga semundjet, qe mund ta prekin. Shume e rendesishme eshte larja e trupit me ujin e perftuar nga rozmarina ne stinen e veres, pasi duke i frekuentuar se shumti detin dhe pishinat, lekura eshte me e prirur ndaj infeksioneve. Papastertite e ujit dhe te reres mund te shkaktojne mykun ne lekure. Per pergatitjen e ujit nevojiten 50 grame gjethe rozmarine te thata dhe te grimcuara, te cilat hidhen ne 1 liter uje te nxehte. Kjo mase lihet ne qetesi per 30 minuta dhe me pas kullohet. Lengu i perftuar do te sherbeje per larjen e trupit dhe hidhet ne vasken e mbushur me uje 35 deri 38 grade. Keshillohet te qendroni ne ujin e pergatitur per 20 minuta dhe me pas keshillohet te behet nje ore pushim. Ështe mire qe banja me ujin e rozmarines te behet ne mbremje, perpara se te shkoni per te fjetur.
38. BAR BLETA (migrena)
Bar bleta eshte nje bime mjaft e njohur ne mjekesine popullore. Prej kohesh çaji i perftuar nga kjo bime ka ndihmuar ne parandalimin dhe lehtesimin e shume semundjeve.
Nje rol te rendesishem lulebleta luan ne qetesimin e dhimbjeve te migrenes. Çaji rekomandohet kryesisht kur ajo karakterizohet nga dhimbje te forta te kokes dhe sidomos ne gjysmen e saj. Ne kete rast keshillohet te pihet menjehere nje got çaj barblete. Shume shpejt te semuret do shohin rezultatet e shkelqyera te bimes. Ky çaj ndihmon edhe ne parandalimin dhe qetesimin e semundjeve te shfaqura ne melçi.
RIGONI (guret ne temth)
Bima aromatike shpesh eshte me nuance te kuqe te dobet. Gjethet i ka te holla dhe ne forme vezake. Kercelli i rigonit ka gjithmone ngjyre te gjelber. Bima lulezon nga muaji qershor deri ne shtator dhe ka nje lartesi deri ne 15 centimetra. Gjendet ne ferra e pyje.
Permbajtja
Vetite e rigonit ne kurimin e semundjeve e kane bazen te perberesit e tij. Kjo bime eshte e pasur me vaj kariofilene, timolo, karvarkrolo dhe terpinine. Jane pikerisht keta komponente, qe i japin bimes vlera.
39. ÇAJI I KOPRES, (qumeshti i gjirit)
Bima e kopres, perveç shijes mjaft te mire qe jep ne gatime, ndikon dukshem edhe ne permiresimin e shendetit. Ne mjekesine popullore bima e kopres njihet qindra vjet me pare. Çaji i perftuar ka dhene rezultate te shkelqyera ne shkrirjen e gureve ne veshka. Mjeke popullore rekomandojne pirjen e 2 deri 3 gotave me çaj kopre dhe shume shpejt te semuret do te shohin rezultatet. Bima jo vetem qe ndikon ne veshka, por edhe ne rruget urinare dhe shkakton urinim te shpeshte, duke ndihmuar ne pastrim te organizmit nga helmet permes urinimit. Çaji i kopres ndihmon edhe ata qe vuajne nga anemia, apo siç i thone ndryshe, pagjakesia. Per sherimin e semundjes sherbejne farat e kopres, 1 luge kaçe dhe terfil. Dhjete grame nga kjo perzierje hidhen ne 350 miligrame uje te nxehte. Me pas kullohet dhe keshillohet te pihet 3 deri 4 gota ne dite.
40. HITHRA
Ne mjekesine popullore hithra njihet si mbreteresha e bimeve mjekesore, per shkak te efekteve te saj pozitive ne sherimin e disa semundjeve. Perdorimi i kesaj bime gjate periudhes se pranveres ndihmon ne pastrimin e gjakut dhe te te semuret me anemi. Ne kozmetike ndihmon kunder renies se flokut dhe zbokthit. Personat qe kane probleme me zbokthin u rekomandohet larja e kokes me lengun qe perftohet nga zierja e hithres. Ështe mire qe larja te kryhet dy here ne jave dhe te vazhdoje deri ne eliminimin perfundimtar te zbokthit. Larja e kokes me ujin e hithres keshillohet edhe per ata qe kane probleme me rritjen e ngadalte te flokut. Per te pasur nje floke te gjate e te shendetshem rekomandohet larja e flokut me kete bime.

(TO)